Lakowanie zębów – co to jest i dlaczego warto?

Lakowanie zębów to prosta, szybka i bezbolesna procedura, która potrafi skutecznie chronić przed próchnicą nawet przez kilka lat. Polega na uszczelnieniu naturalnych bruzd w zębach specjalnym materiałem, dzięki czemu resztki jedzenia i bakterie nie mają szans się tam gromadzić. Zabieg jest szczególnie polecany dzieciom i młodzieży, ale coraz częściej korzystają z niego także dorośli, którzy chcą wzmocnić ochronę swojego uzębienia. W artykule wyjaśniamy, na czym dokładnie polega lakowanie, jakie są jego zalety i potencjalne skutki uboczne, a także jak często należy je powtarzać, by zachować pełną skuteczność. To kompendium wiedzy, które pomoże Ci podjąć świadomą decyzję o tym, czy i kiedy warto wykonać ten zabieg.

Czym jest lakowanie zębów?

Lakowanie zębów to procedura stomatologiczna, która polega na zabezpieczeniu bruzd i szczelin na powierzchni zębów specjalnym materiałem ochronnym – lakiem. Stosuje się go w formie płynnej żywicy, która po nałożeniu utwardzana jest lampą polimeryzacyjną, tworząc szczelną barierę przed wnikaniem resztek pokarmowych i bakterii. Zabieg wykonuje się przy użyciu podstawowych narzędzi stomatologicznych, głównie do oczyszczenia powierzchni zęba oraz materiałów kompozytowych lub glasjonomerowych, które są w pełni przebadane i bezpieczne dla organizmu.

Lakowanie zębów najczęściej zaleca się dzieciom w wieku 6–8 lat, gdy wyrzynają się pierwsze stałe trzonowce, ale może być także stosowane u dorosłych z głębokimi bruzdami, podatnych na próchnicę. 

Szczególnie wskazane jest u pacjentów, którzy:

• mają problem z dokładnym doczyszczeniem zębów trzonowych;
• często mają ubytki próchnicowe;
• posiadają głębokie, wąskie szczeliny na powierzchni zębów;
• cierpią na suchość jamy ustnej lub inne czynniki zwiększające ryzyko próchnicy.

Dzięki tej prostej procedurze można skutecznie zmniejszyć ryzyko ubytków, szczególnie w miejscach, które są najtrudniejsze do czyszczenia podczas codziennego szczotkowania.

Czy lakowanie zębów jest szkodliwe?

Lakowanie zębów nie jest szkodliwe, wręcz przeciwnie, to jedna z najbezpieczniejszych procedur profilaktycznych w stomatologii. Zabieg przeprowadza się bez użycia wiertła, dzięki czemu nie narusza się struktury zęba ani tkanek otaczających. Materiały stosowane do lakowania zębów to specjalne laki szczelinowe, które są dokładnie przebadane i posiadają certyfikaty dopuszczające do stosowania w gabinetach stomatologicznych. Nie zawierają substancji toksycznych ani uczulających w dawkach, które mogłyby zaszkodzić organizmowi.

Sam proces aplikacji jest całkowicie nieinwazyjny. Stomatolog oczyszcza powierzchnię zęba, delikatnie ją osusza, a następnie nakłada cienką warstwę laku, który twardnieje pod wpływem światła lampy polimeryzacyjnej. Dzięki temu powstaje trwała bariera ochronna, która zapobiega zaleganiu resztek pokarmowych i namnażaniu bakterii w trudno dostępnych bruzdach.

W badaniach opublikowanych przez Centers for Disease Control and Prevention (CDC) wykazano, że zabieg lakowania zębów jest w pełni bezpieczny dla pacjentów w każdym wieku – zarówno dzieci, jak i dorosłych. Co więcej, prawidłowo nałożony lak nie ma negatywnego wpływu na szkliwo ani dziąsła. Jedynymi możliwymi, krótkotrwałymi efektami ubocznymi są lekka nadwrażliwość na temperaturę lub chwilowe podrażnienie dziąsła w miejscu aplikacji, które zwykle ustępują w ciągu 1–2 dni.

Dzięki temu lakowanie zębów można uznać za procedurę o wysokim profilu bezpieczeństwa i dużych korzyściach zdrowotnych, bez ryzyka dla struktury zębów czy tkanek miękkich.

Jakie są skutki uboczne lakowania zębów?

Lakowanie zębów to zabieg o bardzo niskim ryzyku powikłań, jednak, jak każda procedura medyczna, może wywołać pewne skutki uboczne. Zdecydowana większość z nich ma łagodny charakter i ustępuje samoistnie, ale warto wiedzieć, które objawy są naturalną reakcją organizmu, a które mogą sygnalizować problem wymagający konsultacji stomatologicznej.

Bezpośrednio po zabiegu niektórzy pacjenci mogą odczuwać lekką nadwrażliwość zębów na zimno lub ciepło. Wynika to z krótkotrwałej reakcji szkliwa na proces czyszczenia i osuszania powierzchni zęba przed aplikacją laku. Czasem pojawia się też delikatne podrażnienie dziąseł, zazwyczaj spowodowane kontaktem materiału uszczelniającego z tkankami miękkimi. Takie objawy zwykle ustępują w ciągu 24–48 godzin i nie wymagają leczenia.

U niewielkiego odsetka pacjentów może wystąpić uczulenie na składnik laku – na przykład na żywicę kompozytową lub fotoinicjator (substancję, która utwardza materiał pod wpływem światła lampy). Objawia się to zaczerwienieniem dziąseł, obrzękiem lub swędzeniem w miejscu aplikacji. Tego typu reakcje są bardzo rzadkie, ale wymagają kontroli stomatologa i ewentualnego usunięcia laku.

Najpoważniejszym problemem, choć występuje niezwykle rzadko, jest niedokładne oczyszczenie powierzchni zęba przed lakowaniem. W takiej sytuacji bakterie pozostają zamknięte pod warstwą laku, co z czasem może prowadzić do rozwoju próchnicy ukrytej. Dlatego tak ważne jest, aby zabieg wykonywał doświadczony stomatolog z użyciem odpowiednich narzędzi i w warunkach pełnej aseptyki (czyli zachowania sterylności).

Po lakowaniu dobrze jest przez kilka dni zwracać uwagę na to, czy nie pojawia się ból, nadmierna wrażliwość utrzymująca się dłużej niż dwa dni, nieprzyjemny zapach z ust lub zmiana koloru laku. Mogą one oznaczać, że materiał się uszkodził lub że doszło do reakcji, którą warto skontrolować.

Co ile powtarzać lakowanie zębów?

Lakowanie zębów to skuteczna metoda ochrony przed próchnicą, ale aby zachowała swoją pełną efektywność, należy ją co pewien czas odnawiać. Lak, którym uszczelnia się bruzdy i szczeliny zębów, ulega naturalnemu ścieraniu podczas żucia, mycia czy kontaktu z twardymi pokarmami. Z czasem może też ulec częściowemu odklejeniu, szczególnie jeśli ząb był mocno obciążany lub jeśli pacjent ma skłonność do zgrzytania zębami.

U większości pacjentów zaleca się kontrolę laku co 6 miesięcy podczas rutynowej wizyty u stomatologa. Samo powtórne lakowanie, jeśli jest potrzebne, wykonuje się zazwyczaj co 2–3 lata. Jest to jednak wartość orientacyjna, u jednych lak utrzymuje się dłużej, u innych krócej, dlatego ostateczną decyzję zawsze powinien podjąć dentysta na podstawie badania jamy ustnej.

Częstszych kontroli i ewentualnych poprawek wymagają osoby o wyższym ryzyku próchnicy. Należą do nich dzieci i młodzież, które mają jeszcze niewykształcone nawyki higieniczne, osoby z wadami zgryzu utrudniającymi czyszczenie zębów, a także pacjenci ze zmniejszonym wydzielaniem śliny (np. w wyniku leczenia niektórymi lekami). Również sportowcy żujący często twarde przekąski lub osoby używające zębów do otwierania opakowań (czego absolutnie nie należy robić) mogą szybciej tracić warstwę ochronną.

Osoby dorosłe z niskim ryzykiem próchnicy, które prawidłowo dbają o higienę jamy ustnej, unikają nadmiaru cukru w diecie i regularnie odwiedzają dentystę, często utrzymują lak nawet przez kilka lat bez konieczności poprawek. W takich przypadkach wystarczy kontrola podczas standardowych wizyt profilaktycznych.

Zastanawiasz się nad lakowaniem zębów? Odwiedź Dentl Clinic Jankowscy!

W naszej klinice dowiesz się więcej nie tylko na temat lakowania zębów, lecz również innych zabiegów profilaktycznych. Zapisz się na wizytę i zadbaj o swój uśmiech, aby służył Ci latami! Więcej informacji znajdziesz na naszej oficjalnej stronie internetowej, na której dostępny jest również nasz cennik online.